صفحه شخصی محمد حسین بهرامی

روز پنج شنبه این هفته سیزدهم بهمن و نهم ربیع الاول در مراسم رونمایی از نسخه جدید نرم افزار جامع الاحادیث از حضور آیت الله صافی گلپایگانی بهره بردیم.

جلسه به برکت حضور ایشان بسیار با معنویت و نورانی برگزار شد. نکات جالبی در دیدگاه ایشان نسبت به حدیث وجود داشت که ذکر آنها خالی از لطف نیست.

نکته اول اینکه ایشان پس از اطلاع اجمالی از اینکه این نرم افزار مشتمل بر مجموعه کتب اربعه و سایر منابع حدیثی است، هنگام ورود به جایگاه و یک بار هم در هنگام ترک آن تابلویی را که نام جامع الاحادیث بر روی آن نوشته شده بود بوسیدند که بسیار مورد توجه حاضران قرار گرفت.

نکته دوم تاکید ایشان در هنگام صحبت بر حدیث زیر بود:

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ ابْنِ سِنَانٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ الْعِجْلِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَنْظَلَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ اعْرِفُوا مَنَازِلَ النَّاسِ عَلَى قَدْرِ رِوَایَتِهِمْ عَنَّا

آیت الله صافی تاکید داشتند که هویت شیعه و حوزه احادیث اهل بیت علیهم السلام است. مضمون بخشی از کلام ایشان این بود که حدیث دانی معیار تشیع شیعه است. و اگر خواستید وضعیت فرد یا عالم یا حوزه و یا جامعه ای را از حیث تشیع ایشان بسنجید جایگاه حدیث را در نزد ایشان بررسی کنید.

و نکته سوم یادی از استاد ایشان آیت الله بروجردی رحمه الله بود. ایشان فرمودند اگر استاد ما آیت الله بروجردی رحمه الله در این مجلس حاضر بودند بسیار از این کار و این توجه به احادیث اهل بیت علیهم السلام خوشحال می شدند.

شب گذشته در ساختمان انجمن های علمی حوزه مراسمی برپا بود. جمع زیادی از حدیث پژوهان با سلایق و دیدگاه های مختلف و زمینه های متفاوت فعالیت از موسسات آموزشی و پژوهشی گوناگون گرد هم آمده بودند تا اولین مجمع عمومی انجمن علمی حدیث را برپا نمایند. البته علی رغم تنوع و جذابیت شرکت کنندگان هنوز جای خیلی ها خالی بود.

آقای فرهاد عباسی عضو فعال این جلسه بود. ظاهرا دیگران هم مثل من توسط ایشان دعوت شده بودند. در ابتدای جلسه پشت تریبون قرار گرفت و پس از بیان مطالب آغازین جلسه را به استاد عبدالهادی مسعودی سپردتا در حالیکه ایشان مشغول بیان اهداف و چشم اندازهای این تشکل بودند آقای عباسی با اصرار و التماس و اکراه و اجبار و حتی در یک مورد توسل به زور افراد را به کاندیدا شدن دعوت نماید.

بالاخره پس از صحبت های آقای مهاجر نیا جلسه با ریاست استاد برنجکار وارد رای گیری شد و هیئت مدیره انجمن انتخاب شدند. اعضای منتخب عبارت بودند از آقایان عبد الهادی مسعودی، سید محمد کاظم طباطبایی، احمد غلامعلی، فرهاد عباسی، سید علیرضا حسینی، علی راد و محمد حسین بهرامی. (اگر نفر آخر به همت آقایان مقیمی و حسینی از مرکز تحقیقات و آقایان امینی سالمی عزیزی و … از جامعه المصطفی ص نبود می شد اسم آن را هیئت مدیره انجمن علمی حدیث دارالحدیث هم گذاشت. البته این به برکت وسعت فعالیت های حدیثی دارالحدیث و انحصار نسبی آن است.) آقایان حیدر مسجدی و سبحانی نیا نیز به عنوان بازرسان انتخاب شدند.

اتمام مجمع عمومی همزمان بود با تشکیل اولین جلسه هیئت مدیره و انتخاب آقایان مسعودی و عباسی به عنوان رییس و نایب رییس هیئت مدیره. و جلساتی که مقرر شد از این پس تا مدتی به صورت هفتگی برگزار گردد.

امید که تشکیل این انجمن بتواند به فعالتر کردن ظرفیت های حوزه در زمینه آموزش، پژوهش و ترویج حدیث و ایجاد همکاری و هم افزایی بین نهادهای فعال در این عرصه بیانجامد و به قول استاد مسعودی بتواند نقطه مثبت ماندگاری بر روی این صفحه زرین رقم بزند.

آمین

روز چهار شنبه جلسه دفاع از پایان نامه آقای هلال حسین طوری از طلاب پاراچنار پاکستان در مجتمع عالی امام خمینی با عنوان حدیث سفینه از نظری فریقین مورد داوری قرار گرفت. داوری این رساله به من سپرده شده بود.

زیارت آقای سید علی حسینی (به قول بچه های شهیدین حسینی پاکستانی) فرزند شهید عارف حسینی باعث تجدید خاطرات قدیمی و حال هوای مدرسه شهیدین شد. حسینی علی رغم مجروحیتی که سال گذشته در حادثه سقوط خمپاره در پاراچنار پیدا کرد همچنان سرزنده و شوخ طبع است و تغییری نکرده است.

علی رغم سکونت آقای طوری در منطقه پرتنش پاراچنار پایان نامه از نقاط قوت مختلفی برخودار بود که برخی از آنها عبارتند از:

نقاط قوت

1. موضوع مناسب و زنده
2. تتبع فراوان و گسترده (با ۲۴۶ منبع که برای پایان نامه ارشد قابل توجه است)
3. رعایت ادب در قلم و بیان علی رغم تطبیقی بودن موضوع
4. آدرس دهی مناسب و عدم وجود اشکال در پاورقی ها و آدرس دهی ها
5. اغلاط تایپی نسبتا کم

برخی نکات اعلام شده درباره ساختار و محتوای رساله نیز عبارتند از:

الف. نکات شکلی و ساختاری

1. گویش فارسی ضعیف
   1. مثلا در یکی از عناوین فرعی فهرست آمده است: مراد از اهل بیت کیا هستند

2. عدم تناسب حجم فصل ها
   1. فصل اول که در ۵۷ صفحه یک سوم رساله را تشکیل میداد
   2. و فصل چهارم که در سه صفحه یک شصتم رساله بود

3. در پیشینه پس از ذکر نگاشته های پیشین در این موضوع تفاوت این کار با کارهای قبلی بیان نشده است
4. سوالات فرعی دارای تکرار بوده و نیاز به اصلاح داشت
5. یکسان نبودن نقل عبارات عربی
   1. گاهی به متن عربی اکتفا شده بود
   2. در مواردی تنها ترجمه فارسی آمده بود
   3. در برخی نقل قولها متن عربی در کنار ترجمه فارسی بود
   4. و دست آخر در برخی موارد بخشی از متن عربی به همراه ترجمه سایر بخش ها نقل شده بود

ب. نکات محتوایی

1. انتظار مخاطب در چنین رساله ای دو فصل بررسی سندی و بررسی دلالی است ولی از بررسی دلالی خبری نیست و این موضوع در حاشیه فصل پاسخ به شبهات آمده است
2. اشکال در تعریف نهایی از حدیث (افزودن صحابه و تابعان به معصومان)
3. خروج از بحث و پرداختن به حاشیه های غیر لازم از جمله
   1. معرفی مترادفات مختلف حدیث
   2. اثبات حجیت سنت اهل بیت ع

4. پرداختن به بحث سندی بسیار کم است. موارد تحلیل نشده است بحث در باره اصل سلیم هم خیلی طولانی شده است
   1. ص ۷۴ شعر است
   2. ص ۸۳ از امیر المومنین است و استشهاد است
   3. ص ۸۹ و ۱۱۶ متن نیامده است
   4. ص ۹۱ حدیث قدسی یعنی چه
   5. عدم ترتیب زمانی داخل هر قرن ص ۹۳
   6. خوب بود از نظر تعداد روایت دسته بندی میشد (بحث روایات متحد)

5. خوب بود در بحث سندی روایات شیعی به جای نقل از معجم الرجال از کتب اربعه رجالی میآمد
6. ترجمه اشتباه ص ۵ و ۲۲
7. ص ۱۳۹ دلیل ادعا (حدیث نجوم بر طبق اعتراف پیشوایان اهل سنت مجعول است!) ذکر نشده است
8. فصل چهارم خیلی بحث دارد عنوان بحث پیامدهاست ولی در فصل پیام های حدیث سفینه به صورت ناقص و بدون توضیحات آمده است که بخش عمده آن با معانی ذکر شده در فصل قبل مشترک است. از این رو به نظر میرسد با توجه به نقص معنایی و حجم کم بهتر باشد این فصل حذف شود.

با توجه به نقاط قوت، حجم تتبع و با در نظر گرفتن اصلاحات مورد نیاز، این پایان نامه با نمره ۱۸/۵ و رتبه عالی پذیرفته شد.